Artsakhpress

Միջազգային

Հարավային Եվրոպայի տակ կորած մայրցամաք է թաքնված

Հարավային Եվրոպայի տակ կորած մայրցամաք է թաքնված: Հետազոտողները կատարել են այս մայրցամաքի ամենամանրակրկիտ վերականգնում:

Հարավային Եվրոպայի տակ կորած մայրցամաք է թաքնված

Հարավային Եվրոպայի տակ կորած մայրցամաք է թաքնված
«Մեծ Ադրիա» կորած մայրցամաքը հայտնվել է մոտ 240 մլն տարի առաջ, երբ ջարդվելով պոկվել է Գոնդվանայից՝ հարավային սուպերմայրցամաքը, որը կազմված էր Աֆրիկայից, Անտարկտիդայից, հարավային Ամերիկայից, Ավստրալիայից եւ այլ խոշոր մայրցամաքային զանգվածներից, հայտնում է News.am-ը:
«Մեծ Ադրիան» ձգվել է ներկայիս Ալպերից ընդհուպ մինչեւ Իրան, բայց ամբողջությամբ չէր ջրի վրա: Ավելի շուտ կղզիների կամ արշիպելագների շղթա էր, կարծում է հետազոտության առաջատար հեղինակ Դոու վան Հինսբերգենը:
Հինսբերգենը եւ նրա խումբը մեկ տասնամյակ հավաքել եւ անալիզի են ենթարկել ապարները, որոնք ժամանակին եղել են այս հնագույն մայրցամաքի մասը: Հինսբերգենը հայտնել է, որ լեռնային գոտիները, որտեղ գտնվում են Մեծ Ադրիանի այս ժայռերը, ընդգրկում են մոտ 30 տարբեր երկրներ: «Յուրաքանչյուր երկիր ունի իր երկրահետախուզումը, իր քարտեզները, իր պատմությունները եւ իր մայրցամաքները»,- ասել է նա: Այս հետազոտության միջոցով «մենք այդ ամենը հավաքել ենք մեկ ընդհանուր պատկերում»:
Երկիրը ծածկված է մեծ տեկտոնիկ սալերով, որոնք շարժվում են: Մեծ Ադրիանը պատկանում էր Աֆրիկական տեկտոնիկ սալին (բայց Աֆրիկական մայրցամաքի մասը չէր, քանի որ դրանց միջեւ էր օվկիանոսը), որը դանդաղորեն սահել է Եվրասիական տեկտոնիկ սալի տակ, որը հիմա հարավային Եվրոպան է:
Մեծ Ադրիանը մոտ 100-120 մլն տարի առաջ մխրճվել է Եվրոպայի մեջ եւ սկսել է սուզվել դրա տակ, բայց որոշ քարեր չափից ավելի թեթեւ էին, ուստի չեն խորասուզվել Երկրի պատյանի մեջ: Սրանք «ճմռթված» լեռնային շղթաներ են, ինչպիսին է Ալպերը:
Հինսբերգենը եւ նրա խումբը ուսումնասիրել են մանրագույն մագնիսական հանքանյութերի կողմնորոշումը, որոնք այդ ապարների մեջ կազմավորվել են նախապատմական բակտերիաներով: Բակտերիաները ստեղծում են մագնիսական մասնիկներ, որպեսզի կողմնորոշվեն Երկրի մագնիսական դաշտում: Հինսբերգենի խոսքով՝ երբ բակտերիաները ոչնչանում են, մագնիսական հանքանյութերը մնում են նստվածքի մեջ:
Ժամանակի ընթացքում դրանց շուրջ նստվածքը վերափոխվում է քարի՝ նրանց սառեցնելով այն ուղղությամբ, որում գտնվել են հարյուրավոր միլիոն տարիներ առաջ: Հինսբերգենը եւ նրա խումբը հայտնաբերել են, որ այս տարածաշրջաններից մեծ մասում ապարները ենթարկվել են շատ մեծ պտույտների:
Ավելին՝ Հինսբերգենի խումբը մեծ քարեր է հավաքել, որոնք նախկինում ամբողջական են եղել, օրինակ՝ հրաբուխների գոտում կամ մեծ մարջանային խութում:  Նրա խոսքով՝ շարժվող բեկորները քարերը այս ու այն կողմ են նետել «որպես կոտրված սալի կտորներ»:
Սա նման է մեծ գլուխկոտրուկի, ասել է Հինսբերգենը: «Բոլոր կտորները տեղաշարժված են, եւ ես  վերջին 10 տարում փորձել եմ լուծել գլուխկոտրուկ»: Հետազոտողները հնագույն մայրցամաքի քարտեզի ստեղծման համար օգտագործել են ծրագրային ապահովում եւ հաստատել են, որ այն շարժվել է հյուսիս՝ թեթեւակի թեքվելով, այնուհետեւ բախվել է Եվրոպային:
Հարգելի՛ ընթերցող, 1-5 բալային համակարգով կարող եք գնահատել նյութի որակը՝ 10-55 կարճ համարին ուղարկելով sms հաղորդագրություն՝ նշելով համապատասխան կոդը` -14-:

     

Քաղաքական

Հասարակական

Ռազմական

Ամենադիտված

ամիս

շաբաթ

օր

Ջաբրայիլի հոսպիտալի բժիշկները բարդ վիրահատությամբ փրկել են 18-ամյա զինծառայողի կյանքը

Սահմանված անվանակարգերում հայտնի են բերքի տոնի հաղթողները

Արցախը երբևիցե ՀՀ մարզ չի լինելու. Վիտալի Բալասանյան

ԿՀՎ-ի (CIA) գաղտնազերծված հույժ գաղտնի զեկույցը Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերաբերյալ

Վերջին օրերի իրադարձությունները կարծես թե փաստում են, որ մոտենում ենք ատելության սահմանագծին. Արշավիր Ղարամյան

Ադրբեջանում ցածրակարգ ֆլեշմոբի կազմակերպիչները Արցախի սահմաններին մոտենալու հնարավորություն չունեն․ Դավիթ Բաբայան

Եթե Թուրքիային չկանգնեցնենք, կկրկնվի 1915 թ. Հայոց ցեղասպանությունը. Օսման Բայդեմիր

Գրիգորի Մարտիրոսյանը ներկայացրել է Ստեփանակերտի նորընտիր քաղաքապետին

Սիրիայում Թուրքիայի հարձակման հետևանքով ավելի քան 130 000 մարդ փախստական է դարձել. ՄԱԿ

Search